Gabinet urologiczny, endokrynologiczny,
diabetologiczny, internistyczny

ul. Na Barciach 12/17, Kraków
ul. Mokra 7, Wieluń
ul 3-go Maja 10, Sucha Beskidzka

Rejestracja telefoniczna: 508 620 616 (Kraków)
Rejestracja telefoniczna: 575 876 564 (Wieluń)
Rejestracja telefoniczna: 570 210 046 (Sucha Beskidzka)
odbywa się od poniedziałku do soboty
-> REJESTRACJA <-

NOWY GABINET
W KRAKOWIE
JUŻ OTWARTY

Rak Nerki

Rak nerki (RN), inaczej rak nerkowokomórkowy, jest nowotworem złośliwym wywodzącym się w większości przypadków z nabłonka cewek krętych bliższych, a bardzo rzadko z innych struktur nerki.

Epidemiologia

  • Występuje dwa razy częściej u mężczyzn (M) niż u kobiet (K)
  • Szczyt zachorowalności przypada na 5-7 dekadę życia (średni wiek chorego w chwili rozpoznania ok. 60 lat)
  • RN stanowi około 3,9% wszystkich nowotworów złośliwych u M (9 miejsce) oraz 2,7% wszystkich nowotworów złośliwych u K (13 miejsce)
  • Zapadalność 10,3/100 000 M, 5,5/100 000 K

Etiologia

Etiologia raka nerkowokomórkowego nie jest do końca poznana. Dużą rolę odgrywają tu:

  • Zaburzenia genetyczne, np. inaktywacja genów supresorowych w zespole Von Hippel-Linadu (VHL)
  • Czynniki nabyte:
    • palenie papierosów
    • otyłość i nadciśnienie (gł. u K)
    • narażenie zawodowe na karcynogeny np.: trichloroetylen, perchloroetylen, kadm, azbest
    • nabyta torbielowatość nerek u chorych dializowanych z powodu schyłkowej niewydolności nerek
    • napromienianie miednicy

Objawy

Klasyczne objawy, tzw. triada Virchowa występuje bardzo rzadko (6-10% przypadków), głównie w zaawansowanych stadiach choroby nowotworowej. Składają się na nią następujące objawy:

  • Ból
  • Krwiomocz
  • Guz

Do objawów podmiotowych (uzyskiwanych od pacjenta w trakcie wywiadu) należą:

  • Krwiomocz (czyli obecność krwi w moczu), zwykle występuje okresowo i nie towarzyszy mu ból, jednak mogą być obecne cylindryczne skrzepy (odlewy światła moczowodu), często krwiomocz poprzedza ból, gdyż skrzepy mogą zatykać miedniczkę i moczowód; długie skrzepy w moczu stanowiące odlewy moczowodu świadczą o naciekaniu układu kielichowo-miedniczkowego)
  • Objawy ogólne – spadek masy ciała, osłabienie, okresowa gorączka z nocnymi potami

Objawami przedmiotowymi (diagnozowanymi podczas badania fizykalnego pacjenta) należą m.in.:

  • Guz
  • Powiększenie węzłów chłonnych szyjnych i nadobojczykowych spowodowane przez przerzut
  • Obrzęki kończyn dolnych i żylaki powrózka nasiennego
  • Wyniszczenie

W guzach zaawansowanych częste są objawy tzw. zespołu paraneoplastycznego:

  • Nadciśnienie
  • Czerwienica (wzrost wytwarzania erytropoetyny)
  • Hiperkalcemia (niejasna etiologia)
  • Rzuty gorączki

Typy histopatologiczne raka nerki

Najczęstszym typem jest Rak jasnokomórkowy (z kom. cewek bliższych). Pozostałe typy RN występują znacznie rzadziej.

Typ raka nerki Odsetek w grupie nabłonkowych nowotworów nerek 
Rak jasnokomórkowy  80-90%
Rak brodawkowaty 6-15%
Rak chromofobny 2-5%
Oncocytoma 4-7%

 

Inne rzadkie typy raka nerki (<1%) cechujące się złym rokowaniem

  • Rak wywodzący się z cewki zbiorczej (Belliniego)
  • Rak rdzeniasty

Rozwój patologiczny

Rak nerki szerzy się przez:

  • Rozrost miejscowy
  • Drogą naczyń chłonnych
  • Drogą naczyń krwionośnych

Cechą charakterystyczną raka nerki jest wrastanie nowotworu do żył nerkowych (30%), żyły głównej dolnej (4-10%), prawego przedsionka serca (1% przypadków)

Ponadto RN najczęściej daje przerzuty do: węzłów chłonnych, płuc, wątroby i kości.

Diagnostyka

W diagnostyce bardzo duże znaczenie odgrywają ultrasonografia i tomografia komputerowa, także arteriografia nerkowa, urografia klasyczna, rezonans magnetyczny, scyntygrafia, RTG klatki piersiowej, TK mózgu i klatki piersiowej.

Leczenie

W przypadku guzów mniejszych chirurgiczne wycięcie guza (częściowa nefrektomia) lub całej nerki z guzem (tzw. radykalna nefrektomia) jest podstawą leczenia. Radioterapia i chemioterapia są nieskuteczne.

Zatem leczeniem z wyboru jest nefrektomia, która polega na usunięciu:

  • Nerki
  • Torebki tłuszczowej
  • Powięzi Geroty
  • Regionalnych węzłów chłonnych (gdy są powiększone)
  • Czopa nowotowrowego z układu żylnego (jeżeli jest obecny)

Operacja może być przeprowadzona metodą otwartą i laparoskopową.

Rozwój metod obrazowania guzów nerek pozwala na wykrywanie ich na coraz wcześniejszych etapach. Konsekwencją tego jest rozwój metod polegających jedynie na częściowej resekcji narządu (częściowa nefrektomia). Metody obrazowania stały się bardzo często metodą z wyboru w przypadku małych guzów nerek (poniżej 7cm). Przyczyniło się to w znacznym stopniu do rozwoju technik chirurgii mało inwazyjnej. Zabieg częściowej nefrektomii może być wykonywany metodą otwartą, jak i laparoskopową. Inne metody leczenia to m.in.:

  • RFA (radiofrequency ablation)
  • Krioablacja
    • Rzadsza konieczność powtórnej ablacji
    • Mniejsza częstość miejscowej progresji guza
    • Ablacja z wykorzystaniem mikrofali
    • Ablacja z wykorzystaniem lasera
    • HIFU (high-intensity focused ultrasound)

W przypadkach uogólnionego procesu nowotworowego leczenie operacyjne łączy się z imunochemioterapią opartą na interferonie, interleukinie oraz lekach tosowanych w tzw. terapii celowanej, które działają na zasadzie blokowania ścieżek sygnałowych szlaku angiogenezy (wytwarzania patologicznych naczyń przez guz).

Monitorowanie

Po zakończonym leczeniu konieczne jest monitorowanie pacjenta, które ma na celu wykrycie wznowy miejscowej oraz przerzutów na tyle wcześnie, żeby można było je usunąć operacyjnie